“ขาดการดูแลอย่างใกล้ชิดจากหัวหน้างาน(ผู้นำ)”
“ขาดภาวะผู้นำความปลอดภัย” “ขั้นตอนการทำงานไม่ครอบคลุมความเสี่ยง” ท่านที่เคยมีส่วนร่วมในการสอบสวนอุบัติเหตุในการทำงานคงคุ้นเคยกับวลีที่เป็นสาเหตุการเกิดอุบัติเหตุเหล่านี้
ในขณะที่ผู้บริหารองค์กรหรือผู้ศึกษาเรียนรู้จากรายงานอุบัติเหตุบ่อยครั้งจะตั้งคำถามให้ขยายความของคำว่า”ผู้นำ”หน่อย
คำนี้ดูกว้างๆเป็นนามธรรม(subjective)มากๆจนกว่าจะได้มีตัวอย่างประกอบให้ดูชัดเจนเป็นรูปธรรม(objective)มากขึ้น
การให้คำจำกัดความให้ครอบคลุมคงจะยากไปหน่อยที่จะมานั่งตีกรอบโดยไม่คิดถึงความเป็นมนุษย์
ความเป็นผู้นำความปลอดภัยมันแตกต่างระหว่างตัวบุคคล ตามความรู้ ทัศนคติ
สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรมองค์กร ฯลฯ (individual, knowledge, attitude, work
environment and organization culture etc.) ทั้งนี้เพราะมนุษย์คือความแตกต่าง1
คำอธิบายเป็นภาษาง่ายๆดังต่อไปนี้น่าจะก่อเกิดแนวความคิดต่อการปลอดหรือลดอุบัติเหตุ
(incident free thoughts) และมีประโยชน์เชิงประยุกต์มากกว่า
ผู้นำกับองค์ประกอบต่างๆ
ผู้นำระดับบริหาร (management leadership) หน้าที่หลักคือกำหนดนโยบายและระเบียบขั้นตอนต่างๆและบังคับใช้ให้เป็นไปตามกำหนด
ดูออกแนวหน้าที่มากกว่าจะอธิบายความเป็นผู้นำ เคยถามผู้จัดการท่านหนึ่งว่าท่านว่าความปลอดภัยในสถานประกอบการของท่านสำคัญต่อท่านขนาดไหน
ท่านตอบว่าเป็นอันดับหนึ่งแน่นอน
เลยถามต่อว่าถ้าอย่างนั้นท่านใช้เวลาเป็นร้อยละเท่าไหร่หรืออย่างไรกับเรื่องสำคัญขนาดนั้นในแต่ละวัน
ท่านอึ้ง เกาคางนิดหนึ่ง หัวเราะเบาๆก่อนจะพูดว่า คำถามคุณดูเหมือนง่ายแต่ตอบยากนะ
“ผมมีคำตอบแต่รู้สึกไม่ค่อยพอใจกับคำตอบตัวเอง
ขอให้ผมคิดดูก่อน” หลังจากนั้นเราก็ได้มีการสนทนาไปสักพักท่านก็ตอบว่า
“ผมไม่มีคำตอบที่น่าพอใจต่อตัวเองแต่ผมคิดว่าผมต้องไปดูกลุ่มผู้รับเหมาติดตั้งcompressorที่เขามาได้อาทิตย์หนึ่งแล้วแต่ผมยังนึกภาพไม่ออกเลยว่าเขาทำงานเป็นยังไงบ้างปลอดภัยหรือเสี่ยง” อีกอย่างผมต้องทบทวนการแบ่งเวลาทำกิจกรรมความปลอดภัยของผมใหม่แล้ว
คงต้องนัดมาคุยกันใหม่
ผู้นำระดับหัวหน้างาน (supervisor leadership) ส่วนมากรับนโยบายและนำไปใช้งานตามกฎระเบียบของบริษัท
และควบคุมให้เป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัย บทสนทนากับคนกลุ่มนี้
เมื่อถามว่าเราต้องเฝ้าดูลูกน้องทำงานตลอดเวลาไหม คำตอบ “คงไม่ละครับผมต้องทำงานหลายอย่างดูแลลูกน้องหลายกลุ่ม”
ตามต่อว่า แล้วช่วงเราไม่อยู่
เราจะรู้ได้ไงว่าลูกน้องจะทำตามกฎระเบียบความปลอดภัย ตอบ “ต้องซื้อใจกันครับ
นอกจากจะมีprocedureต่างๆซึ่งส่วนใหญ่ก็เป็นของเดิมๆแล้ว
ผมเชื่อว่าไม่มีใครอ่านทุกตัวทุกวันทุกครั้งหรอกครับ
แต่ผมมักจะบอกลูกน้องว่าถ้าบาดเจ็บแล้วจะกระทบใครบ้างอย่างไร ทั้งงาน บริษัท
และที่สำคัญสุดครอบครัวเขาเอง ผมจะให้แต่ละคนจับข้อดีและข้อเสียอย่างละข้อระหว่างprocedureกับการทำงานจริงแล้วมาคุยกันหลังงานเสร็จ
ซึ่งผมเชื่อว่าจะทำให้ลูกต้องผมทำงานอย่างมีความคิดไม่ใช่สักแต่ทำและยังทำให้ผมเอาความคิดเห็น(feedback)จากเขาไปปรับปรุงprocedureให้ปลอดภัยขึ้นอีกด้วย ผมว่ามันมีแต่ได้กับได้นะ” เขาเสริมว่า “อ้อ..อีกอย่างเวลาประชุมความปลอดภัยผมมักจะให้ลูกต้องแสดงออกหรือพูดมากกว่า
ผมจะได้รู้ว่าเขาคิดอย่างไร อันนี้ช่วยให้ผมเข้าใจว่าผมจะวางใจใครได้แค่ไหน”
ผู้นำระดับปฏิบัติการ (workforce leadership) หน้าที่ของคนกลุ่มนี้คือทำงานตามนำขั้นตอนการทำงานที่ได้รับมอบหมายทั้งเป็นลายลักษณ์อักษรหรือไม่ไปปฏิบัติอย่างปลอดภัย
และแน่นอน
เมื่อเกิดอุบัติเหตุบ่อยครั้งเรามักจะเห็นผลการสอบสวนอุบติเหตุระบุว่าหนึ่งในสาเหตุหลักมาจากการไม่ปฏิบัติตามกฎหรือขั้นตอนการทำงานไม่ครอบคลุมความเสี่ยงอยู่เสมอๆใช่ไหมครับ
แล้วความเป็นผู้นำมาเกี่ยวอะไรกับคนในกลุ่มนี้ล่ะ
แค่ทำตามคำสั่งอย่างแน่วแน่มีวินัยก็พอแล้วไม่ใช่หรือ
ใช่!!แต่มันง่ายขนาดนั้นก็ดีสิ ลองคิดดู
งานที่มีความเสี่ยงสูงทำทุกวันก็กลายเป็นความเคยชิน ลองนึกถึงตอนหัดขับรถเป็นใหม่ๆนั่งขับตัวเกร็งระมัดระวังไปหมด
แต่พอเริ่มคล่องก็ขับไปฟังเพลง พูดโทรศัพท์ (เบนความสนใจ)
หรือยุคนี้ขับไปแช๊ตไปไม่ว่าจะเป็นมอเตอร์ไซค์ก็ตาม ความเป็นผู้นำแบบไหน
เกิดขึ้นได้ยังไง อยากให้ฟังบทสนทนาต่อไปนี้ “คุณจะทำงานที่มีอันตรายสูงแต่ซ้ำซากให้ปลอดภัยได้ยังไง?”
พนักงานเล่าให้ฟังว่า “เราทำตามprocedureครับ” “ไหนขอดูprocedureหน่อบ.. อืมม ตอนนี้เราอยู่ไหนขั้นไหนแล้ว?” พนักงานบางคนระบุได้
บางคนไม่สามารถ บางคนก็ให้เหตุผลว่า บางครั้งก็ต้องใช้สามัญสำนึกบ้างเพราะprocedureไม่สามารถเปลี่ยนไปตามหน้างานได้ตลอดเวลา อันนี้ฟังดูดีมีเหตุผล
จึงถามต่อว่า “ในฐานะผู้มีประสบการณ์
ช่วยบอกหน่อยว่าขั้นตอนไหนที่อันตรายสูงสุดและสามารถพลาดหรือเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย?”
เมื่อตั้งคำถามแบบนี้จงอย่าคาดว่าจะได้คำตอบทันทีเพราะจุดประสงค์ต้องการให้เกิดการฉุกคิดเพื่อสร้างการเป็นผู้นำ บางครั้งถามว่าถ้าเกิดอุบัติเหตุกับคุณใครได้รับผลกระทบมากที่สุด
บริษัท เพื่อนร่วมงาน ครอบครัว หรือ ตัวคุณเอง กว่าร้อยละ90ตอบว่าตัวเองและครอบครัวเพราะฉะนั้นคงจะเดาได้ว่าบทสนทนาความปลอดภัยต่อไปจะเป็นอะไร
ความปลอดภัยในการทำงานจะเกิดได้ต้องมีภาวะผู้นำเป็นตัวขับเคลื่อน การสร้างความเป็นผู้นำเกิดได้จากการเข้าใจธรรมชาติของมนุษย์
ท้าทายให้เกิดความคิดใหม่ๆภายใต้งานที่จำเจ
สร้างคำถามให้ฉุกคิดจนกระทั่งเกิดคำถามในหัว2 “คำถามสำคัญกว่าคำตอบ” เมื่อคนทุกระดับในองค์การคุ้นชินกับการตั้งคำถามเพื่อให้หลุดพ้นจากความจำเจ
(work routine)กิจกรรมในทุกวันก็จะไม่น่าเบื่อหน่าย
ระเบียบความปลอดภัยก็ไม่ใช่สินค้าบังคับขายที่จำต้องซื้ออีกต่อไป
การสร้างผู้นำความปลอดภัยในองค์กรเริ่มจากการเปลี่ยนวิธีคิด สร้างความตระหนัก(awareness)และทัศนคติใหม่ๆไปสู่วัฒนธรรมองค์กรแห่งความปลอดภัย(safety
culture)ซึ่งทำให้การเดินทาง(ไม่ใช่สูตรสำเร็จนะ)ไปสู่เส้นทางปลอดอุบัติเหตุ
(journey to incident free)มีความยั่งยืน
มาถึงจุดนี้แล้วคุณคงตอบคำถามว่า คุณเป็นผู้นำในการลดอุบัติเหตุหรือเปล่า? ได้ด้วยตัวคุณเอง..ใช่มั้ย
-----------------------------------
1.ทฤษฎีความแตกต่างระหว่างบุคคล http://thongkred99.blogspot.com/2013/07/blog-post_7954.html
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น